/tìm@email

The Legend of Zelda: Ocarina of Time - Người ở lại

Bài viết có tiết lộ nhiều tình tiết và đoạn kết của Ocarina of Time, nên bạn nào chưa chơi qua thì cân nhắc trước khi đọc.

Tôi trở lại Hyrule

Mấy hôm trước tôi chơi xong The Legend of Zelda: Ocarina of Time trên chiếc Switch 2 của mình. Cảnh cuối cùng khép lại, màn hình chuyển đen, và rồi những dòng credits từ từ cuộn lên. Giữa tiếng nhạc nhẹ nhàng quen thuộc, tôi đặt chiếc tay cầm xuống, tựa lưng vào ghế và đột nhiên cảm thấy một nỗi buồn rất kỳ lạ len lỏi. Không phải là sự bàng hoàng hay tiếc nuối tột độ, mà là một khoảng trống tĩnh lặng, nó cứ trôi đi đâu đó. Cuộc hành trình đã khép lại, Hyrule đã được cứu như mọi khi, Ganondorf đã bị phong ấn. Mọi thứ lẽ ra phải viên mãn. Nhưng tôi không thấy thoải mái cho lắm. Tôi cứ ngồi đó, nhìn những cái bóng đổ dài trên màn hình, thấy lòng trĩu xuống. Lần gần nhất tôi còn nhớ mình chơi trọn vẹn trò chơi này là một quãng lùi rất xa về quá khứ. Năm 2006, tôi còn nhớ hoài vì năm đó là năm còn học lớp 12, lần đó tôi chơi bản Nintendo 64 trên một trình giả lập máy tính. Hồi đó, việc điều khiển một nhân vật chạy qua cánh đồng Hyrule rộng lớn, nhìn ngắm mặt trời mọc và lặn là một trải nghiệm choáng ngợp. Bầu trời có thể chỉ là những mảng màu xếp lên nhau bằng công nghệ cũ, nhưng với một cu cậu học cấp 3 ở thời điểm đó, nó chứa đựng cả một thế giới vẫy gọi. Khi ấy, tôi chơi như cách bao người trẻ khác thường làm: lao về phía trước. Tôi tìm kiếm những món đồ vui vẻ, giải những câu đố trong hầm ngục, háo hức xem màn đấu trùm tiếp theo sẽ diễn ra thế nào. Tôi chỉ muốn đi đến đích càng nhanh càng tốt.

Phân cảnh cuối game. Link quay về 7 năm trước, ở dòng thời gian song song, với ngần đó ký ức... lần đầu gặp Zelda.
Phân cảnh cuối game. Link quay về 7 năm trước, ở dòng thời gian song song, với ngần đó ký ức... lần đầu gặp Zelda.

Hai mươi năm đã trôi qua kể từ cái ngày ngồi trước màn hình máy tính ấy. Ocarina of Time vẫn ở đó, cảnh vật của nó không thay đổi, những con đường đất trong game vẫn ngoằn ngoèo đúng như thế. Nhưng con người cầm chiếc máy lên chơi lần này thì đã già đi kha khá. Hai thập kỷ ngoài đời thực đủ dài để bào mòn nhiều thói quen, thay đổi những góc nhìn và dạy cho người ta cách chú ý đến những thứ trước đây mình từng lướt qua. Khi chơi lại lần này, tôi không còn cảm thấy vội vã. Tôi không còn quá bận tâm đến việc Link vung gươm dũng mãnh ra sao hay quyền năng của Triforce vĩ đại thế nào. Thay vào đó, ánh mắt tôi lại vô tình nán lại ở những người không có vầng hào quang của nhân vật chính.

Họ là những người sống rải rác trong các ngôi làng, những con người bé nhỏ mà trò chơi chỉ gọi bằng vài cái tên chung chung hoặc thậm chí chẳng buồn đặt tên. Trong khi chúng ta, ở vai trò người chơi, mải mê với sứ mệnh thiêng liêng và những bước nhảy vọt của thời gian, thì những người sống trong vương quốc đó đã phải trải qua chuyện gì? Họ không có cỗ máy thời gian, không có thanh gươm trừ tà. Họ chỉ có một cuộc đời đang diễn ra, bị xé toạc hoặc âm thầm biến đổi qua bảy năm đằng đẵng. Lần này, giữa sự nhộn nhịp của lâu đài Hyrule thời thơ ấu, tôi đã vô tình bước chệch khỏi con đường chính để rẽ vào một con hẻm nhỏ. Ở đó, tôi gặp một người mà tôi không chắc mình đã từng dừng lại nhìn ở năm 2006.

Người lính nằm trong con hẻm mà chẳng ai phải bước vào

Con hẻm nhỏ ấy nằm khuất trong Back Alley của Hyrule Castle Town. Khung cảnh diễn ra ngay sau khi công chúa Zelda cùng Impa cưỡi ngựa tháo chạy khỏi thành dưới cơn mưa tầm tã, theo sau là ánh mắt sắc lạnh của Ganondorf. Lúc này, bầu không khí nặng nề bao trùm. Nhiệm vụ của trò chơi thúc giục Link chạy thẳng đến Temple of Time, mang theo những viên đá tâm linh và chiếc Ocarina để rút thanh Master Sword, chính thức bước vào con đường định mệnh. Phía trước là vinh quang và những hầm ngục vĩ đại. Hầu hết người chơi sẽ cắm cúi chạy về phía ngôi đền. Việc rẽ vào những con hẻm vắng lặng lúc này là một hành động hoàn toàn tùy chọn, không mang lại vật phẩm, cũng chẳng đóng góp gì vào tiến trình phá đảo.

Nhưng nếu bạn lựa chọn rẽ vào, bạn sẽ thấy một người lính canh đang ngồi gục lưng vào vách tường đá lạnh lẽo. Cơ thể ông bất động, hơi thở thoi thóp. Khi Link bước tới gần, người lính dùng chút sức tàn kể lại chuyện gì đã thực sự xảy ra. Ông nói về việc Ganondorf đã phản bội nhà vua, về việc những người lính phe ông đã cố gắng chống trả để bảo vệ lâu đài nhưng hoàn toàn thất bại. Bản thân ông đã dốc toàn lực chiến đấu để cầm chân bọn tay sai, câu giờ cho công chúa Zelda và Impa trốn thoát. Nhờ ông và những người như ông, Zelda mới có cơ hội quăng lại chiếc Ocarina xuống con hào cho Link. Sau khi thều thào lời nhờ cậy Link đến Temple of Time, người lính trút hơi thở cuối cùng. Cơ thể ông dừng cử động vĩnh viễn trong con hẻm tối.

Đó là một khoảnh khắc tĩnh lặng và sắc lẹm. Ông không có một cái tên. Trò chơi không dành cho ông một bản nhạc nền bi tráng khi ngã xuống, cũng không có một đoạn cắt cảnh (cutscene) phô diễn sự hy sinh. Không có một con trùm nào để người chơi đánh bại nhằm trả thù cho ông. Thậm chí, hệ thống nhiệm vụ của trò chơi không hề có một dòng nào nhắc nhở hay ghi nhận sự tồn tại của nhân vật này. Nếu Link cứ chạy thẳng đến thanh Master Sword, người lính vô danh ấy sẽ chết trong cô độc, không ai hay biết ông đã làm gì trong những giờ phút cuối cùng. Ta không biết đằng sau lớp áo giáp ấy, ông có một người vợ, một đứa con, hay một người mẹ già đang đợi ở nhà hay không. Chính sự thiếu vắng thông tin ấy lại tạo ra một sức nặng vô hình.

Một vương quốc có thể dựng tượng ghi nhớ tên tuổi của người anh hùng mang thanh gươm huyền thoại, nhưng liệu lịch sử của vương quốc ấy có nhớ được bao nhiêu người đã ngã xuống trong những con hẻm tối tăm để vị anh hùng có cơ hội tiếp tục sống sót? Sự hy sinh của ông ngắn ngủi, không có chỗ trong bất kỳ một checklist nào của người chơi. Cuộc đời ông khép lại ở đó, nằm lại vĩnh viễn trước khi tiếng còi báo hiệu thời đại mới vang lên.

Ông không còn sống để nhìn thấy Hyrule bảy năm sau. Nhưng những người không chết thì sao? Những người dân bình thường kẹt lại trong dòng chảy tàn khốc của thời gian ấy, họ đi về đâu?

Một thành phố biến mất, còn người sống thì phải ra đi

Tôi nhớ khu chợ ở Hyrule Castle Town lúc Link còn nhỏ. Nó nhộn nhịp, đầy âm thanh và màu sắc. Mọi người đi bộ tấp nập qua lại trên quảng trường bằng đá, tiếng cười nói râm ran, tiếng chó sủa quanh những quầy hàng rực rỡ. Có cặp đôi đứng nhảy múa mải mê, có chủ tiệm bán mặt nạ luôn tươi cười, có người lính gác ngáp dài vì một ngày quá bình yên. Bạn có thể va vào ai đó, nghe họ càu nhàu vài câu rồi lại hòa vào đám đông. Không gian ấy mang lại cảm giác an toàn. Nó không chỉ là một trạm dừng chân để mua bình máu hay đổi vật phẩm; nó giống như một nơi người ta thực sự sống, một nơi có thể gọi là nhà.

Rồi thời gian nhảy cóc bảy năm. Link tỉnh dậy trong hình hài người lớn, bước ra khỏi Temple of Time. Khung cảnh ập vào mắt không còn là ánh nắng ấm áp. Castle Town giờ đây chỉ còn là một đống đổ nát trơ trọi dưới bầu trời xám xịt. Những ngôi nhà sụp mái, quảng trường từng ngập tiếng cười giờ bị chiếm giữ bởi những con quái vật ReDead kêu gào thảm thiết, sẵn sàng bám lấy và hút cạn sự sống của bất cứ ai đến gần. Trò chơi thiết kế khu vực này như một lời cảnh báo rùng rợn về sức mạnh của Ganondorf. Nhưng nếu nhìn lâu hơn một chút, vượt qua cái cảm giác sợ hãi quái vật ban đầu, thứ đáng sợ nhất không phải là sự xuất hiện của ReDead. Thứ đáng sợ và ám ảnh nhất là sự vắng mặt.

Không còn người chủ tiệm ở góc đường. Cửa hàng quen thuộc không còn sáng đèn. Những đứa trẻ từng chạy loăng quăng đã biến mất. Một thành phố không tự nhiên trở thành đống hoang tàn mà không có những cuộc tháo chạy. Lần theo dấu vết của trò chơi, tôi đi đến Kakariko Village. Ở đó, tôi bắt gặp lại một vài gương mặt quen thuộc từng sống ở Castle Town. Họ đã rời bỏ kinh thành để đến nương tựa tại ngôi làng nhỏ bé này.

Việc nhìn thấy họ ở Kakariko, đứng ở một góc phố khác, nói những câu thoại khác, mang lại một cảm giác rất ngột ngạt. Trò chơi không miêu tả chi tiết đêm kinh hoàng khi vương đô thất thủ. Nó chỉ cho ta thấy kết quả: những con người này đã mất nhà. Đối với mã nguồn của game, họ chỉ là những NPC được dời từ bản đồ này sang bản đồ khác. Nhưng đối với thế giới của Ocarina of Time, đó là một cuộc di tản. Có lẽ họ đã phải cuống cuồng chạy trong đêm, vứt bỏ lại phần lớn tài sản, thói quen, và có thể là cả những người bạn không kịp thoát thân. Kakariko lúc này không còn là ngôi làng bình yên dưới chân núi, mà giống như một nơi tị nạn của những người mất gốc. Khi một không gian quen thuộc biến mất, người sống bắt buộc phải đi đâu đó để tiếp tục tồn tại, mang theo sự tiếc nuối về những ngày tháng không bao giờ quay lại.

Và Kakariko có vẻ là chốn dung thân cuối cùng của những mảnh đời còn sót lại. Ở đó, giữa những người lớn mang vẻ mặt âu lo, có một người em gái vẫn giữ lại một con gà màu xanh - di vật của một người anh trai đã bỏ đi biệt tích.

Con gà xanh không còn gáy và người anh trai đã mất hút trong rừng

Một trong những chuỗi nhiệm vụ phụ dài và dễ khiến người ta mất kiên nhẫn nhất trong Ocarina of Time là chuỗi đổi đồ để lấy thanh kiếm Biggoron's Sword. Từ góc nhìn của người chơi, đó thuần túy là việc chạy qua chạy lại giữa các địa điểm trước khi hết thời gian đếm ngược. Nhưng nếu chậm lại để nhìn những món đồ được trao tay, chuỗi nhiệm vụ ấy thực chất là sự chắp vá những mảnh vỡ của một gia đình ly tán. Câu chuyện xoay quanh cô gái nuôi gà (Cucco Lady) ở làng Kakariko, một người anh trai thường bị gọi là con của thợ mộc trưởng (Master Craftsman's Son, hay Grog), và một ông bố làm việc xa nhà ở thung lũng Gerudo.

Khi Link gặp cô gái ở Kakariko, cô trao cho Link con gà màu xanh tên là Cojiro. Cô buồn bã kể rằng Cojiro vốn là con gà cưng của anh trai cô, nhưng từ ngày anh bỏ nhà ra đi, nó không còn cất tiếng gáy nữa. Một chi tiết thật nhỏ nhưng nhói lòng: một con vật nhỏ bé cũng biết phản ứng trước sự vắng mặt của người chủ mà nó yêu thương. Link mang Cojiro đi tìm người anh. Khi tiến sâu vào khu rừng Lost Woods u ám, Link tìm thấy anh ta đang ngồi thu lu, kiệt quệ cạnh một gốc cây. Khi nhìn thấy con gà xanh quen thuộc, anh ta phản ứng đầy kích động và Cojiro cũng gáy lên đáp lại. Dường như sợi dây liên kết vẫn còn đó. Anh vội vã nhờ Link mang một cây nấm kỳ lạ về Kakariko để nhờ bà lão chế thuốc cho mình.

Nhưng thời gian trong thế giới này không chờ đợi ai. Khi Link mang lọ thuốc quay lại vị trí cũ trong Lost Woods, người thanh niên đã không còn ở đó. Nơi anh ngồi chỉ còn lại Fado, một cô bé thuộc tộc người rừng Kokiri. Cô lạnh lùng lấy lại lọ thuốc và nói một sự thật tàn nhẫn: phàm là người lớn, nếu đi lạc vào Lost Woods, sớm muộn gì cũng sẽ bị rừng thẳm biến thành những con quái vật xương xẩu Stalfos. Fado trao cho Link chiếc cưa (Poacher's Saw) mà người anh để lại. Trò chơi không hề chiếu một cảnh biến đổi rùng rợn nào trước mắt Link. Không có tiếng thét, không có cái chết cụ thể nào được diễn tả. Chỉ có lời nói của Fado, một chỗ ngồi trống không, và chiếc cưa xỉn màu.

Sau này, khi mang chiếc cưa ấy đến thung lũng Gerudo, Link đưa nó cho người thợ mộc già. Ông nhận ra đồ vật của cậu con trai bỏ nhà đi từ lâu, buông một lời cảm thán. Chuỗi nhiệm vụ đổi đồ khép lại để nhường chỗ cho món vũ khí mới.

Nhưng tôi không ngừng nghĩ về con gà Cojiro, về người em gái không bao giờ biết chắc chuyện gì đã xảy ra với anh mình dưới tán rừng sâu, và về người cha đang cầm kỷ vật của đứa con trai có lẽ đã không còn là người. Bao nhiêu nhiệm vụ mà chúng ta hăm hở hoàn thành, vứt lại sau lưng như những mốc phần thưởng, trong thế giới hư cấu ấy lại là câu chuyện dang dở, nhức nhối của một gia đình không bao giờ có thể đoàn tụ? Tôi tiếp tục lên đường với thanh gươm mới, trong khi câu chuyện về người chủ chiếc cưa đã vĩnh viễn chìm vào bóng tối của khu rừng. Không phải ai biến mất trong bảy năm rạn nứt ấy cũng để lại một dấu vết rõ ràng.

Người đào huyệt đã nằm xuống, người quay cối xay vẫn ở đó

Thời gian đi qua cuộc đời mỗi người không giống nhau, kể cả khi họ sống chung trong một ngôi làng. Ở Kakariko, có hai con người cho thấy hai cách thời gian bào mòn cuộc sống rành rọt nhất: Dampé, người trông nghĩa địa già cỗi, và Guru-Guru (thường gọi là Music Man), người đàn ông chơi nhạc bên trong cối xay gió.

Lúc Link còn nhỏ, Dampé là một phần quen thuộc của bóng đêm Kakariko. Ông già gầy gò, khuôn mặt khắc khổ, luôn lê bước chậm chạp với chiếc cuốc trên vai quanh khu nghĩa địa. Đôi khi, ông sẽ rủ Link chơi trò đào mộ tìm bảo vật dưới ánh trăng. Công việc của ông gắn liền với cái chết, nhưng sự hiện diện của ông lại mang đến một sức sống âm thầm cho góc tối tăm nhất cái làng. Bảy năm sau, khi Link quay lại, Dampé không còn nữa. Ông đã qua đời ở một thời điểm nào đó trong suốt quãng thời gian vắng bóng vị anh hùng, và giờ đây nằm lại chính dưới những tấc đất mà ông từng hằng đêm chăm sóc.

Không có một bi kịch lớn lao, không có bàn tay của ma vương tàn sát ông. Cái lạnh lùng nằm ở chính sự bình thường của cái chết ấy. Một ông già làm công việc thường ngày, già yếu đi, và qua đời như một quy luật tất yếu trong cái chớp mắt bảy năm của Link. Trò chơi sau đó cho Link gặp hồn ma của ông dưới lòng mộ để tiếp tục một trò chơi tốc độ, nhưng sự thật trần trụi vẫn nằm trên mặt đất: Dampé đã không thể đợi đến ngày vương quốc thấy lại ánh mặt trời.

Ngược lại với sự ra đi trong im lặng của Dampé, trong chiếc cối xay gió ở trung tâm làng, Music Man vẫn đứng đó, đúng vị trí cũ. Bảy năm trước, ông vui vẻ hưng phấn hòa theo chuyển động của cối xay. Nhưng ở hiện tại của bảy năm sau, ông là một người đàn ông hằn học, tức giận, liên tục phàn nàn về một "đứa trẻ" nào đó đã thổi một giai điệu kỳ lạ làm cối xay quay điên cuồng và phá hỏng mọi thứ vào bảy năm trước. Nghịch lý của thời gian (Song of Storms) khiến Link chính là nguyên nhân của cơn giận ấy.

Ông không bị giết, không mất tích. Nhưng ông cũng không hề tiến về phía trước. Bảy năm qua, trong khi Hyrule chìm trong biến động dời non lấp bể, người đàn ông này vẫn nhốt mình trong không gian chật hẹp của cối xay, gặm nhấm một sự bực tức nhỏ bé kéo dài hàng ngàn ngày. Cùng một khoảng thời gian, một người biến mất vĩnh viễn, còn một người ở lại chỉ để bảo lưu một muộn phiền lặp đi lặp lại. Thời gian không chỉ đập nát những vương triều; nó đi vào tuổi già, vào công việc, vào những chấp niệm đời thường.

Và từ những công việc thường ngày ở Kakariko, có những người phải tiếp tục lao động để sinh tồn, như câu chuyện ở một nông trại cách đó không xa.

Ở nông trại, có một cô gái không thể rời đi

Trong ký ức của rất nhiều người chơi, Lon Lon Ranch là nơi gợi lên những hình ảnh bình yên nhất. Giai điệu Epona's Song vang lên giữa đồng cỏ, tiếng ngựa hí, và cô bé Malon hồn nhiên đứng hát giữa đàn súc vật. Nhưng ở mốc thời gian bảy năm sau, dưới bóng tối của Ganondorf, nông trại này trở thành một bức tranh thu nhỏ về sự bất lực của những người lao động hiền lành trước cường quyền.

Ingo, gã làm công cáu kỉnh năm xưa, nhờ sự hậu thuẫn của thế lực hắc ám đã lật đổ và đuổi người chủ cũ là Talon ra khỏi nhà. Gã lên nắm quyền, biến Lon Lon Ranch thành một cơ sở phục vụ cho sự kiêu ngạo của mình. Giữa sự đổi ngôi tàn nhẫn đó, Malon vẫn ở lại.

Tại sao cô không bỏ đi như cha mình? Tại sao cô không chạy trốn đến Kakariko hay tìm kiếm một nơi an toàn hơn? Trò chơi cho thấy rõ lý do: cô ở lại vì đàn ngựa. Ingo đối xử với những con vật rất tệ bạc, và Malon biết rằng nếu cô rời đi, không ai sẽ chăm sóc chúng, không ai bảo vệ chúng khỏi sự vắt kiệt của tay chủ mới. Từ góc nhìn của Link, khu nông trại lúc này đơn giản là một khu vực nhiệm vụ, nơi ta cần học bài hát gọi ngựa, tham gia một cuộc đua tốc độ và giành lấy Epona để làm phương tiện di chuyển. Nhưng nếu đặt mình vào vị trí của Malon, ta sẽ thấy một sức nặng hoàn toàn khác.

Cảnh này sau khi mình đã lấy được chú ngựa Epona, và quay lại nhìn Lon Lon Ranch.
Cảnh này sau khi mình đã lấy được chú ngựa Epona, và quay lại nhìn Lon Lon Ranch.

Trong suốt bảy năm Link ngủ say trong đền thờ, Malon thức dậy mỗi ngày ở nơi từng là nhà mình, nay trở thành nơi cô bị sai bảo. Quyền quyết định không nằm trong tay cô. Cô phải nhẫn nhịn Ingo, làm việc dưới sự kiểm soát gắt gao, chịu đựng sự bất công chỉ để giữ cho bầy ngựa không bị tổn hại. Đây không phải là một bi kịch về cái chết hay máu me, mà là bi kịch của trách nhiệm và sự mắc kẹt. Có những người ngoài đời thật cũng vậy, họ không thể "bỏ hết tất cả để lên đường tìm bản thân" khi gặp sóng gió, không phải vì họ hèn nhát, mà vì sau lưng họ còn có cha mẹ già, có con cái, hoặc những trách nhiệm không thể gọi tên đang cần họ gánh vác. Malon không thể lên đường cứu thế giới; thế giới của cô thu bé lại trong hàng rào gỗ của trại ngựa, và cô dùng cả thanh xuân để giữ cho nó không sụp đổ hoàn toàn.

Việc Link đánh bại Ingo trong cuộc đua và khôi phục lại trật tự cho nông trại mang đến một tia sáng ấm áp, một kết cục tốt đẹp hơn cho Malon. Nhưng chính nụ cười nhẹ nhõm của cô lúc ấy lại càng làm tôi nhận ra, gánh nặng cô phải mang suốt bảy năm qua đã lớn đến mức nào. Hyrule có những người không thể rời đi vì trách nhiệm. Và ở một góc khác, cũng có những người không được trở lại hình dạng của chính mình vì lòng tham.

Căn nhà bị nguyền rủa và những cuộc đời không được ai hỏi tới

Ở một góc làng Kakariko, có một ngôi nhà mà nhiều người chơi chỉ nhớ đến vì hình thù kỳ dị và những âm thanh cót két sởn gai ốc bên trong: House of Skulltula. Trong căn nhà nhỏ ấy, một gia đình gồm người cha và những đứa con phải sống trong hình dạng lai tạp gớm ghiếc nửa người nửa nhện lớn (Skulltula). Họ bị giáng một lời nguyền tàn nhẫn, trừng phạt cho lòng tham lam không đáy trong quá khứ. Cách duy nhất để phá vỡ lời nguyền là Link phải đi khắp Hyrule, đánh bại những con Gold Skulltula và thu thập các đồng tiền vàng (Token) mang về cho họ.

Trong logic hành vi của một game thủ, việc bước vào căn nhà này hiếm khi xuất phát từ sự đồng cảm. Chúng ta vào đó để đếm xem mình đã thu thập được bao nhiêu Token, nhằm đổi lấy những phần thưởng thiết thực: chiếc ví chứa được nhiều Rupee hơn, một viên đá Agony, hoặc một mảnh trái tim. Mỗi lần chúng ta chạm một mốc (10, 20, 30 Token...), một thành viên trong gia đình sẽ rụng bỏ lớp vỏ nhện, trở lại thành người và trao thưởng. Những đứa con trở lại hình hài bình thường, rồi cuối cùng là người cha.

Không khó để phán xét họ. Họ đã sai lầm, đã để lòng tham làm mờ mắt, và lời nguyền là hậu quả họ phải chịu. Nhưng cuộc sống hiếm khi chỉ chia thành hai màu đen trắng tuyệt đối. Gia đình này không phải là trung tâm của vận mệnh thế giới, họ chẳng đóng góp gì vào việc phong ấn quỷ vương. Dù vậy, ngay cả những con người mang nhiều khiếm khuyết và sai lầm ấy, họ vẫn là một gia đình. Họ vẫn phải sống chung với nỗi đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần trong hình hài quái vật, chịu đựng sự xa lánh, chui rúc trong căn nhà tối với mong mỏi mãnh liệt được làm người trở lại.

Điều khiến tôi suy nghĩ không phải là nguồn gốc lời nguyền, mà là cách chúng ta tương tác với họ. Khi đẩy con trỏ qua những nhân vật này ở năm 2006, tôi chỉ thấy những cỗ máy nhả phần thưởng. Nhưng hai mươi năm sau, tôi nhận ra đằng sau những nhiệm vụ gom đồ vặt vãnh ấy là những cuộc đời cần được cứu vớt. Sự thay đổi dần dần của căn nhà khi từng người một lấy lại nhân dạng nhắc nhở rằng, có những câu chuyện buồn không nằm trên con đường chính, và sự cứu rỗi đôi khi đến từ những hành động nhỏ bé, kiên nhẫn nhất.

Và rồi, khi mọi nỗ lực được đền đáp, ngày chiến thắng cũng đến. Một đêm hội lớn được tổ chức, nơi ai cũng đinh ninh mọi chuyện buồn đã khép lại vĩnh viễn.

Có hai người ngồi ngoài đống lửa trong đêm mừng chiến thắng

Đoạn kết của Ocarina of Time là một trong những trường đoạn điện ảnh kinh điển nhất của lịch sử trò chơi điện tử. Khi Ganondorf cuối cùng cũng bị nhốt vào hư không, vương quốc Hyrule vỡ òa trong niềm hân hoan. Trò chơi chuyển cảnh đến Lon Lon Ranch, nơi một buổi tiệc ăn mừng khổng lồ đang diễn ra. Âm nhạc rộn rã, người dân từ Kakariko, những cư dân của lâu đài cũ, tộc người Goron, những người Zora... tất cả quây quần quanh một đống lửa lớn. Họ nhảy múa, cười đùa, ăn mừng sự sống đã hồi sinh.

Nhưng khi máy quay từ từ lướt qua đám đông cuồng nhiệt ấy, nếu tinh mắt, bạn sẽ thấy ở phía rìa của buổi tiệc, tách biệt khỏi ánh lửa và những điệu nhảy, có hai nhân vật đang ngồi cạnh nhau với vẻ mặt trầm ngâm, buồn bã: Mido và King Zora.

Sự hiện diện của họ ở góc khuất ấy tĩnh lặng nhưng mang sức nặng của một tảng đá. Mido, cậu bé thuộc tộc người rừng Kokiri, ở phần đầu trò chơi luôn hiện lên như một đứa trẻ khó ưa, ghen tị với Link và thường xuyên cản đường. Cậu ta bực dọc vì Link được Saria, cô bạn thanh mai trúc mã của cả hai quan tâm đặc biệt. Nhưng ở giai đoạn sau, khi Link đã trưởng thành và quay lại rừng, Mido vẫn giữ lời hứa sẽ truyền đạt lại một thông điệp của Saria cho Link. Ẩn sau lớp vỏ bọc ích kỷ và đáng ghét của một cậu nhóc, Mido thực chất có một sự gắn bó và tình cảm chân thành dành cho Saria. Cậu chưa bao giờ được làm nhân vật trung tâm, chưa bao giờ có cơ hội đứng cạnh Saria để chiến đấu. Và giờ đây, khi vương quốc được cứu, Saria đã vĩnh viễn trở thành Hiền giả của Rừng rậm (Sage of Forest).

Link trao chả chiếc Ocarina cho Zelda.
Link trao chả chiếc Ocarina cho Zelda.

Ngồi cạnh Mido là King Zora, vị vua to béo, ục ịch của tộc người cá. Lần đầu gặp gỡ, cách ông di chuyển chậm chạp để nhường đường cho Link thường mang lại tiếng cười. Khi vương quốc đóng băng, ông bị kẹt trong một tảng băng đỏ rực suốt bảy năm trước khi được Link cứu thoát. Nhưng quan trọng hơn cả ngôi vị, ông là cha của Ruto. Cô công chúa bướng bỉnh ngày nào giờ cũng đã thức tỉnh để trở thành Hiền giả của Nước (Sage of Water). Trách nhiệm thiêng liêng ấy đòi hỏi các Hiền giả phải ở lại Sacred Realm để bảo vệ sự cân bằng, đồng nghĩa với việc họ bị cắt đứt khỏi đời sống trần tục, khỏi những người họ yêu thương.

Mido và King Zora ngồi đó. Một đứa trẻ từng xấu tính và một vị vua thường bị mang ra làm yếu tố hài hước. Họ hoàn toàn khác nhau về thân phận, về chủng tộc, nhưng lại chia sẻ chung một nỗi mất mát không thể gọi tên thành lời. Trò chơi không ép chúng ta phải tin rằng Saria hay Ruto đã chết, bởi ngay sau đó, những vệt sáng của các Hiền giả vẫn bay qua bầu trời đêm, lướt về phía đỉnh Death Mountain. Họ vẫn tồn tại ở một chiều không gian khác, nhìn xuống thế giới này. Nhưng sự tồn tại vĩ đại ấy không thể khỏa lấp được sự trống vắng của một người con gái trong vòng tay cha, hay một cô bạn gái nhỏ bé thổi ocarina trên gốc cây trong rừng sâu.

Máy quay chỉ lướt qua họ trong vài giây ngắn ngủi, không một lời thuyết minh, không một câu thoại khóc lóc. Tiếng nhạc của đêm hội vẫn tưng bừng. Chỉ có khán giả tự nhìn thấy sự lạc lõng ấy. Giữa ngày vui chung của cả một thế giới, vẫn có những con người đang mang một nỗi buồn riêng không cách nào chữa lành. Ngày chiến thắng đòi hỏi cái giá của nó, và những người ở lại phải tự mình gánh chịu khoảng trống mà những người ra đi để lại.

Từ hai người vắng niềm vui trong ngày chiến thắng, tôi chạnh lòng nghĩ đến một người lẽ ra phải đứng ở trung tâm của buổi tiệc ấy, nhưng cuối cùng cũng không ở đó: Link.

Một cánh cửa khép lại, rồi hai mươi năm trôi qua

Sau chiến thắng, công chúa Zelda quyết định dùng sức mạnh của chiếc Ocarina để trả lại cho Link những tháng năm tuổi thơ mà cậu đã đánh mất. Cô thổi một giai điệu, không gian nhòa đi, và Link thấy mình đứng lại trong Temple of Time, mang hình hài của một cậu bé. Thanh Master Sword được cắm trả lại vào bệ đá, khóa chặt cánh cửa thời gian. Zelda tin rằng cô đang sửa chữa sai lầm, cho Link một cơ hội để sống một cuộc đời bình thường. Nhưng một người đã từng đi qua lửa đạn, đã mang trên vai sinh mệnh của cả thế giới, thì làm sao có thể dễ dàng trở lại làm một cậu bé vô âu vô lo như chưa từng có chuyện gì xảy ra?

Trong khoảnh khắc tĩnh lặng tại ngôi đền, Navi, nàng tiên nhỏ bé đã đồng hành cùng Link từ những bước đi chập chững đầu tiên - từ từ bay lên. Không một lời từ biệt dông dài, không một lời giải thích. Navi bay về phía ánh sáng trên cao, lọt qua khung cửa sổ và biến mất. Sự im lặng của cuộc chia tay ấy vương vấn mãi. Suốt cả hành trình, Navi luôn ở bên cạnh, kêu réo "Hey! Listen!", là tiếng nói, là người dẫn đường. Sự rời đi của cô như một lời xác nhận rằng, sứ mệnh đã thật sự kết thúc. Ngay cả người anh hùng vĩ đại nhất cuối cùng cũng phải đối diện với sự cô độc. Link xoay người, bước ra sân lâu đài và gặp lại cô bé Zelda, khép lại một vòng lặp của thời gian.

Tôi tắt chiếc Switch 2, màn hình tối lại, phản chiếu khuôn mặt của một người đàn ông ở năm 2026. Ocarina of Time kết thúc bằng việc đưa nhân vật chính quay ngược thời gian để làm lại từ đầu. Nhưng trong thế giới thực này, sẽ không có một bản nhạc nào từ chiếc ocarina xanh biếc có thể đưa tôi lùi về buổi chiều của năm 2006. Cuộc sống vẫn tiếp diễn, giống như cách mà Kakariko phải tiếp tục buôn bán, cách Malon phải tiếp tục dọn dẹp chuồng ngựa, và cách những người như Mido hay King Zora phải học cách sống chung với nỗi nhớ.

Lần chơi này không đưa tôi trở về quá khứ, nó chỉ soi chiếu rõ ràng hơn việc tôi đã đi xa đến chừng nào khỏi những ngày tháng ấy. Nó khiến tôi nhìn lại những con người xưa kia từng bị bỏ qua, hiểu được nỗi nhọc nhằn của những cuộc đời không được thiết kế để làm người chiến thắng. Tôi không biết liệu mười hay hai mươi năm nữa, mình có còn mở lại cánh cửa vào Hyrule lần nào nữa hay không. Nhưng có lẽ, hình ảnh hai người lầm lũi ngồi bên ngoài đống lửa trại rực rỡ, hay tiếng kêu lẻ loi của con gà xanh trong khu rừng mù sương, sẽ là những thứ tôi còn nhớ rất lâu, lâu hơn cả ánh sáng chói lòa của thanh gươm trừ tà.